طبری در بغداد ضمن آن که دانش خود را در فقه، تاریخ، حدیث تکمیل میکرد، شاگردانی نیز تربیت نمود و زمانی که در محلهٔ قنطره البردان بغداد زندگی میکرد، نگارش تاریخ خود را با نام تاریخ الرسل و الملوک که با نام تاریخ طبری شناخته میشود، آغاز کرد. او که روزانه چهل برگه از تاریخ خود را گردآوری میکرد و نزدیک به چهل سال به نوشتن تاریخ طبری پرداخت. به این ترتیب که از ۴۸ سالگی شروع به گردآوری نسخههای پراکنده سفرنامهها نمود و از ۶۵ سالگی بهطور مستمر در بغداد یادداشتهای پراکنده خود را به مدت ۲۳ سال تنظیم کرد تا آن که پیش از مرگش آن را به پایان رساند.
دورهای که طبری در آن میزیست مملو از اختلافات مذهبی و آشوبهای سیاسی بود، که انگ زدن و متهم کردن افراد به بدعت یا تشیع، سکه رایج آن عصر بود. خصوصاً در میان علمای همطرازی که نظریههای مختلف علمی داشتند. حنابله بغداد در آن عصر طبری را متهم کرد.
تاریخ طبری یکی از برجستهترین و معتبرترین منابع تاریخی در مورد تاریخ اسلام و ملل باستانی است.
تاریخ طبری به دلیل جامعیت و دقت تاریخیاش، منبعی اساسی برای پژوهشگران و علاقهمندان به تاریخ اسلام و تمدنهای پیشین محسوب میشود
کتاب نایاب و دلچسب تاریخ طبری از دو بخش تاریخ جهان و تاریخ اسلام تشکیل میشود. امانتداری بینظیر طبری در بازگو کردن روایات متعدد و متنوع باعث حفظ منابع اسلامی در خطر نابودی گشته و کمک شایانی به زنده ماندن بخشهای مهم و حساس تاریخ دارد.
ساختار تاریخ طبری به شکلی است که ابتدا از داستان خلقت جهان و آغاز بشریت آغاز میشود. طبری با استفاده از منابع دینی و مذهبی، روایات مربوط به خلقت آدم و حوا، پیامبران الهی و ملل پیشین را گردآوری کرده است. او سپس به بررسی تاریخ ملتهای مختلف پیش از اسلام میپردازد و سرگذشت امپراتوریهای بزرگی همچون ساسانیان، روم و بیزانس را مورد توجه قرار میدهد. در بخشهای بعدی، طبری به تاریخ صدر اسلام و دوران پیامبر اسلام، خلفای راشدین، و دورههای بعدی خلافت اسلامی، از جمله امویان و عباسیان، میپردازد.
جریر طبری همچنین عقاید ایرانیان را درباره آفرینش و اینکه برخی کیومرث را اولین انسان دانستهاند بیان کرده است. در ادامه نیز در همین بخش مربوط به اساطیر ایرانی و ذکر مطالب مربوط به سلسلههای اساطیری پیشدادیان و کیانیان آمده است.
در تاریخ طبری شرح جنگهای بزرگ سپاه عمربنخطاب با ایرانیان به گونه پرمایه و گسترده آمده است. ایرانی بودن طبری و انگیزه او در جمع آوری انبوه روایات راجع به فتوح ایران عامل بسیار مهمی بوده است.
https://t.me/darvishane49
